Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Abdullah Tancan, Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü’nün uzun yıllara dayanan sistematik araştırmalar sonucunda güncellediği Türkiye Diri Fay Haritası 2026’nın madencilik, petrol ve doğal gaz ile jeotermal enerji yatırımlarına stratejik rehber olacağını açıkladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Abdullah Tancan, Türkiye Diri Fay Haritası Tanıtım Toplantısı’nın ardından yaptığı değerlendirmede, MTA’nın 13 yıllık araştırmaları sonucunda yeni fayların haritaya eklendiğini ve Türkiye’nin aktif tektonik yapısının daha ayrıntılı biçimde ortaya konulduğunu söyledi.
Türkiye Diri Fay Haritası 2026’nın, yalnızca bir harita niteliği taşımadığını, Türkiye’nin afetlere karşı daha dirençli hale gelmesine hizmet edecek stratejik bir bilgi altyapısı olduğunu dile getiren Tancan, “Harita, deprem tehlike ve risk analizlerinden afet yönetimi, acil durum planlaması ve zarar azaltma stratejilerinin geliştirilmesine, mekansal planlamadan kentsel dönüşüm uygulamalarına, enerji yatırımlarından ulaşım projelerine, barajlardan kritik altyapı tesislerine önemli bir referans niteliği taşıyor.” diye konuştu.
Tancan, madencilik faaliyetlerinde yapısal ve tektonik kontrolün cevherleşme sürecindeki rolünün anlaşılmasına katkı sağlayacak haritanın aynı zamanda petrol ve doğal gaz aramalarında rezervuar ve kapan mekanizmalarının değerlendirilmesine ve jeotermal enerji kaynaklarının araştırılması ve geliştirilmesine kadar çok geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu ifade etti.
Harita, sürekli güncellenen ulusal bir bilgi sistemi niteliği kazanacak
Haritanın aynı zamanda sigortacılık, finans, risk modelleme ve sürdürülebilir kalkınma politikaları açısından da önemli bir referans olacağını vurgulayan Tancan, şöyle devam etti:
“Türkiye Diri Fay Haritası, artık yalnızca belirli aralıklarla güncellenen statik bir ürün olmayacak. Oluşturulan web tabanlı sistem sayesinde üniversitelerimiz, araştırma kurumlarımız ve uzman araştırmacılar tarafından elde edilen yeni bilimsel veriler sisteme iletilebilecek. Bu başvuruların bilimsel esaslar çerçevesinde değerlendirilmesi amacıyla üniversitelerden, ilgili kamu kurumlarından ve MTA Genel Müdürlüğü uzmanlarından oluşan bir Bilim Kurulu oluşturuldu.
Bilim Kurulu, gerekli durumlarda çevrim içi veya yüz yüze toplanacak, teknik incelemeler gerçekleştirecek, ihtiyaç halinde saha çalışmaları yapacak ve uygun bulunan verilerin haritanın veri tabanına işlenmesine yönelik değerlendirmelerde bulunacak. Böylece artık yeni bilimsel bulguların ulusal veri tabanına yansıması için yıllarca beklenmeyecek, bilimsel gelişmeler güvenilir, şeffaf ve kurumsal bir mekanizma ile değerlendirilerek haritaya aktarılacaktır.”
Tancan, söz konusu yaklaşım sayesinde Türkiye Diri Fay Haritası’nın yaşayan, gelişen ve sürekli güncellenen ulusal bir bilgi sistemi niteliği kazanacağını aktardı.
Türkiye’nin deprem bilgi altyapısı güçlendi
Tancan, fay haritası hakkında tarihsel bilgi de paylaştı.
Türkiye Zelzele Haritası’nın 1941’de yayımlandığını ve 1992’de yayımlanan ilk Türkiye Diri Fay Haritası ile yeni bir boyut kazandığını dile getiren Tancan, “2013’te gerçekleştirilen güncelleme ile ülkemizin aktif fay sistemleri daha ayrıntılı biçimde ortaya konuldu. 12 yıllık süreçte saha çalışmaları ve bilimsel araştırmalar sonucunda çok önemli yeni veriler elde edildi. Son yıllarda meydana gelen büyük depremler sonrasında gerçekleştirilen ayrıntılı arazi çalışmaları, yüzey kırığı haritalamaları ve paleosismolojik araştırmalar, aktif tektonik yapımızın daha iyi anlaşılmasına önemli katkılar sağladı.” değerlendirmesinde bulundu.
Tancan, Türkiye Diri Fay Haritası 2026’nın kapsamlı bilimsel birikimin sonucunda yaklaşık 1200 bilimsel kaynağın değerlendirildiğini anlattı.
2 bin 155 temel diri fay haritası üretildiğine işaret eden Tancan, şunları kaydetti:
“1:1.000.000 ölçekli yeni Türkiye Diri Fay Haritası oluşturuldu. 2013’te 485 olarak tanımlanan diri fay sayısı bugün 700’e yükseldi. Çok sayıda fayın geometrisi ve segmentasyon özellikleri güncellendi, yeni faylar haritaya eklenmiş ve ülkemizin aktif tektonik yapısı daha ayrıntılı biçimde ortaya konuldu.
MTA Genel Müdürlüğü tarafından 2012’de başlatılan Türkiye Paleosismoloji Araştırmaları Projesi, ülkemizin deprem tarihi ve diri faylarının davranışlarının anlaşılması açısından son derece önemli sonuçlar üretmiştir. Bugüne kadar yaklaşık 240 fay ve fay segmenti üzerinde gerçekleştirilen paleosismolojik çalışmalar sayesinde geçmiş depremlerin zamanları, tekrarlanma aralıkları ve fay davranışları hakkında çok değerli bilimsel veriler elde edildi.”
Tancan, MTA Genel Müdürlüğü’nün bu çalışmaları kesintisiz biçimde sürdürdüğünü ve her yeni veriyle birlikte Türkiye’nin deprem bilgi altyapısının daha da güçlendirildiğini sözlerine ekledi.
